Chảy máu mũi thì người ta nghĩ tới nóng trong và thời tiết khô. Nhưng có một dạng nhẹ hơn nhiều mà gần như không ai kể với bác sĩ: một vệt máu nhỏ khi xì mũi buổi sáng, cứ ở đúng một bên.
Chảy máu mũi do thời tiết và do nóng trong khác gì với dấu hiệu đáng nói
- Chảy máu do khí hậu khô hoặc do ngoáy mũi thường xảy ra ở cả hai bên
- Ở những thời điểm khác nhau
- Và thường có lý do trực tiếp
- Chảy máu hoặc rỉ máu lặp lại đúng một bên
- Thì nên được soi
Mục thứ ba là điểm phân biệt hữu ích, và nó dễ trả lời nếu chịu nhớ lại.
Vệt máu nhỏ khi xì mũi có đáng kể không
- Có, và đây là dấu hiệu bị bỏ qua nhiều nhất vì nó rất nhẹ
- Nếu nó lặp lại ở cùng một bên trong nhiều ngày
- Thì hãy kể với bác sĩ
- Dù mình thấy nó chẳng đáng gì
- Mục cuối là lý do nó không được kể
Mục đầu là điều đáng nói to, và nó là toàn bộ lý do bài này có mặt.
Đang uống thuốc làm loãng máu thì sao
- Thì chảy máu mũi dễ xảy ra hơn
- Và đó là điều phải nói với bác sĩ khi đi khám
- Tuyệt đối không tự ngưng hay tự đổi thuốc
- Việc đó chỉ bác sĩ kê thuốc mới quyết định được
- Mục thứ ba là nguyên tắc không có ngoại lệ
Mục cuối là cửa đúng, và tự ngưng thuốc có thể gây hậu quả nặng hơn nhiều.
Nên xử lý thế nào khi đang chảy máu mũi
- Ngồi thẳng, hơi nghiêng đầu về trước
- Bóp nhẹ phần mềm của cánh mũi và thở bằng miệng
- Đừng ngửa đầu ra sau
- Nếu máu không cầm hoặc ra nhiều thì đến cơ sở y tế ngay
- Mục thứ ba là điều rất nhiều người làm sai
Mục cuối là mốc dứt khoát, và trong tình huống này thì không nên chờ.
Về việc để ý nó ở bên nào
- Khi thấy máu thì để ý xem nó ra từ bên nào
- Ghi lại một dòng, vì mấy hôm sau sẽ không nhớ
- Sau vài lần thì mình biết nó có luôn cùng một bên hay không
- Đó là thông tin quyết định khi đi khám
- Mục thứ hai là việc mười giây
Mục cuối là lý do đáng ghi, và nó biến một cảm giác thành một dữ kiện.
Về dịch mũi có màu nâu hoặc gỉ sắt
- Không phải lúc nào cũng thấy máu đỏ
- Có khi chỉ là dịch màu nâu, màu gỉ sắt, hoặc có chấm nhỏ
- Đó cũng là máu cũ và cũng đáng kể
- Nhất là khi chỉ ở một bên và lặp lại nhiều ngày
- Mục thứ hai là điều rất ít người biết
Mục cuối là điểm quan trọng, và nó là dạng hay bị bỏ qua nhất của dấu hiệu này.
Về việc kể ra dù thấy chuyện nhỏ
- Nhiều người không kể vì sợ bị nghĩ là lo quá
- Nhưng bác sĩ cần đúng những chi tiết nhỏ như vậy để nghĩ đúng hướng
- Một câu ngắn là đủ: mấy hôm nay xì mũi có vệt máu, bên phải
- Không ai cho rằng mình lo quá vì một câu đó
- Mục thứ ba là câu nên nói nguyên văn
Mục cuối là điều nên biết để bớt e dè, và nó rất thường là rào cản thật.
Về mối liên hệ với huyết áp
- Huyết áp cao có thể liên quan tới chảy máu mũi
- Nên người có huyết áp cao thì vẫn nên kiểm và điều trị theo chỉ định
- Nhưng huyết áp không giải thích được vì sao chỉ một bên
- Hai việc đó xử lý song song chứ không thay nhau
- Mục thứ ba là chỗ lời giải thích còn thiếu
Mục cuối là cách xử lý đúng, và nó không bỏ qua bên nào trong hai vấn đề.
Về trẻ nhỏ chảy máu mũi
- Trẻ nhỏ chảy máu mũi rất thường, hay do ngoáy mũi hoặc khí hậu khô
- Thường ở phần trước của mũi và cầm được bằng bóp cánh mũi
- Vẫn nên cho bác sĩ xem nếu ra nhiều, lặp lại, hoặc luôn cùng một bên
- Nhưng đừng suy từ trẻ sang bệnh của người lớn
- Mục thứ hai là điều làm cha mẹ bớt lo
Mục thứ ba là ba mốc nên đưa đi, và chúng rõ ràng và dễ nhớ.
Về việc đừng tự nhét hoặc tự đốt
- Đừng nhét vật lạ vào mũi để cầm máu
- Đừng nhờ ai đốt hoặc chấm thuốc lạ vào trong mũi
- Mọi can thiệp trong mũi đều cần bác sĩ làm
- Việc mình làm được là bóp cánh mũi đúng cách và đi khám
- Mục thứ ba là nguyên tắc
Mục cuối là hai việc an toàn, và chúng đủ cho phần lớn tình huống.
Tự so hai bên — bên nào khác
- Khi xì mũi, xì lần lượt từng bên vào giấy trắng và xem có vệt máu bên nào
- So màu dịch hai bên: một bên trong, một bên nâu hoặc gỉ sắt
- So độ thông hai bên, vì nghẹt và rỉ máu cùng bên là tín hiệu mạnh
- Ghi lại bên nào, ngày nào, để sau vài lần thì thấy quy luật
- Luôn cùng một bên thì đó là điều phải nói với bác sĩ
Phép so đầu là cách đơn giản nhất và cũng chính xác nhất, và nó không tốn gì cả.
Một bên thì phải nói ra; hai bên thì thường là chuyện khác
- Khí hậu khô, ngoáy mũi và huyết áp đều không chọn bên
- Nên chảy máu mũi lúc bên này lúc bên kia thường là chuyện thường
- Rỉ máu hoặc chảy máu lặp lại đúng một bên là điều cần được soi
- Đây không phải cách tự chẩn đoán, mà là cách biết khi nào phải đi
- Mục thứ ba là câu đáng nhớ
Mục cuối là ranh giới cần giữ, và mọi bài trên trang này đều nhắc lại nó.
Đi khám ở đâu — và khám cái gì
- Chuyên khoa tai mũi họng, nói rõ máu ra từ bên nào và bao nhiêu lần
- Nói rõ mình đang dùng thuốc gì, đặc biệt là thuốc làm loãng máu
- Thăm khám thường là nội soi mũi, xem được cả hốc mũi và vùng vòm
- Nếu cần thì bác sĩ chỉ định thêm hình ảnh hoặc xét nghiệm
- Mọi quyết định về thuốc và thủ thuật đều thuộc về bác sĩ
Mục thứ hai là thông tin bắt buộc phải nói, và nó đổi cả cách xử lý.
Dấu hiệu phải đi ngay
- Chảy máu mũi nhiều, không cầm sau khi bóp cánh mũi một lúc
- Chảy máu kèm chóng mặt, choáng hoặc mệt nhiều
- Chảy máu lặp lại cùng một bên nhiều lần trong thời gian ngắn
- Chảy máu kèm hạch cổ hoặc ù tai cùng bên
- Đang dùng thuốc làm loãng máu và máu ra nhiều
Năm dấu hiệu này không chờ được, và chúng cần được xử lý ở cơ sở y tế ngay.
Câu hỏi thường gặp
Chảy máu mũi do thời tiết và do nóng trong khác gì với dấu hiệu đáng nói?
Chảy máu do khí hậu khô hoặc do ngoáy mũi thường xảy ra ở cả hai bên, ở những thời điểm khác nhau, và thường có lý do trực tiếp. Chảy máu hoặc rỉ máu lặp lại đúng một bên thì nên được soi.
Vệt máu nhỏ khi xì mũi có đáng kể không?
Có, và đây là dấu hiệu bị bỏ qua nhiều nhất vì nó rất nhẹ. Nếu nó lặp lại ở cùng một bên trong nhiều ngày thì hãy kể với bác sĩ, dù mình thấy nó chẳng đáng gì.
Đang uống thuốc làm loãng máu thì sao?
Thì chảy máu mũi dễ xảy ra hơn, và đó là điều phải nói với bác sĩ khi đi khám. Tuyệt đối không tự ngưng hay tự đổi thuốc — việc đó chỉ bác sĩ kê thuốc mới quyết định được.
Nên xử lý thế nào khi đang chảy máu mũi?
Ngồi thẳng, hơi nghiêng đầu về trước, bóp nhẹ phần mềm của cánh mũi và thở bằng miệng. Đừng ngửa đầu ra sau. Nếu máu không cầm hoặc ra nhiều thì đến cơ sở y tế ngay.