Nghe kém thì người ta nghĩ tới tuổi. Tai như bị bịt thì người ta nghĩ tới ráy tai. Hai cách giải thích đó đúng rất nhiều lần — nhưng cả hai đều không nói được vì sao chỉ một bên.
Nghe kém do tuổi thì khác nghe kém một bên thế nào
- Nghe kém do tuổi thường tiến triển chậm
- Và ở cả hai tai gần như nhau
- Nghe kém rõ ở một bên
- Trong khi bên kia vẫn bình thường
- Thì lời giải thích tuổi tác không khớp
Mục thứ hai là điểm phân biệt rõ nhất, và nó mình tự kiểm được bằng cách bịt từng tai.
Lấy ráy tai mà không đỡ thì nghĩa là gì
- Nghĩa là chỗ gây cảm giác bịt không nằm ở ống tai ngoài
- Khi đó cần xem tai giữa
- Và cả vùng vòm
- Vì tai giữa nối với vòm bằng một ống ở mỗi bên
- Mục đầu là kết luận rất hữu ích
Mục cuối là lý do, và nó đã được nói kỹ trong chuyên mục giải phẫu.
Cảm giác đầy tai không đau có đáng khám không
- Nếu chỉ một bên và kéo dài vài tuần thì đáng
- Vùng vòm ít gây đau
- Nên nó thường báo bằng cảm giác nhẹ như vậy
- Và chính vì nhẹ nên nhiều người chờ rất lâu
- Mục thứ hai là đặc điểm cốt lõi
Mục cuối là điều đáng nói to, và nó là lý do bài này nằm ở chuyên mục dấu hiệu sớm.
Cần khám những gì cho tai bị ù một bên
- Thường là soi tai, đo nghe
- Đo áp suất tai giữa
- Và nội soi mũi để xem vùng vòm
- Nếu chỉ soi ống tai rồi kết luận
- Thì phần vòm vẫn chưa được xem
Hai mục cuối là điều đáng hỏi lại, và hỏi nó không phải là nghi ngờ bác sĩ.
Về việc tự kiểm bằng cách bịt từng tai
- Mở một đoạn nhạc hoặc nhờ người nói cùng một câu
- Bịt tai này, rồi bịt tai kia
- Xem hai bên có nghe như nhau không
- Làm lại vài ngày sau để xem có đổi không
- Mục thứ ba là câu trả lời cần
Mục cuối là phần quan trọng, vì một lần thử không phân biệt được đợt viêm với chỗ hẹp cố định.
Về tiếng ù, tiếng ve và tiếng trống
- Có người nghe tiếng ve, có người nghe tiếng ù trầm, có người nghe nhịp theo tim
- Mô tả đúng loại tiếng giúp bác sĩ nghĩ theo hướng khác nhau
- Nên khi đi khám thì tả rõ mình nghe kiểu gì
- Và tả nó ở bên nào, liên tục hay từng lúc
- Mục thứ hai là lý do nên tả kỹ
Mục cuối là bốn thông tin nói trong một phút, và chúng hữu ích hơn một câu tai bị ù.
Về việc nghe kém một bên xuất hiện đột ngột
- Đây là trường hợp không chờ được
- Nghe kém một bên xuất hiện trong vài giờ hoặc vài ngày cần được khám ngay
- Vì với một số nguyên nhân thì thời gian rất quan trọng
- Đừng chờ xem có tự hồi phục
- Mục thứ hai là mức gấp cần nhớ
Mục cuối là lời khuyên dứt khoát, và nó đúng bất kể nguyên nhân là gì.
Về đợt cảm làm tai bị bịt
- Một đợt cảm hay làm tai bịt, và thường đỡ dần khi khỏi cảm
- Nếu hết cảm mà một bên tai vẫn bịt thì đó là điều đáng nói
- Mốc đơn giản: hết cảm rồi mà vài tuần sau vẫn còn
- Và nhất là khi bên kia đã trở lại bình thường
- Mục thứ ba là mốc dễ dùng
Mục cuối là phép so tự nhiên nhất, vì mình có ngay một bên để đối chiếu.
Về người đeo máy trợ thính
- Người đã nghe kém hai bên thì khó nhận thêm một thay đổi mới
- Nên nếu một bên tự nhiên kém rõ hơn bên kia thì nói với bác sĩ
- Đừng chỉ chỉnh lại máy rồi thôi
- Nhờ người trong nhà để ý giúp cũng rất hữu ích
- Mục thứ hai là điều đáng nói
Mục cuối là cách thực tế, vì thay đổi từ từ thì chính mình khó thấy nhất.
Về việc đừng tự nhỏ thuốc hoặc thổi tai
- Đừng tự nhỏ thuốc vào tai khi chưa biết màng nhĩ thế nào
- Đừng để ai thổi hơi hoặc hút tai bằng cách không chính quy
- Mọi thuốc và thủ thuật ở tai đều cần bác sĩ chỉ định
- Việc mình làm được là để yên và đi khám đúng chuyên khoa
- Mục thứ ba là nguyên tắc
Mục cuối là việc đơn giản nhất và cũng an toàn nhất.
Tự so hai bên — bên nào khác
- Bịt lần lượt từng tai và nghe cùng một âm, so mức nghe
- Nuốt hoặc ngáp, xem bên nào không thấy tiếng thông tai
- Áp tay lên hai bên tai, so cảm giác đầy
- Hỏi người trong nhà: họ có thấy mình hay nghiêng một bên tai khi nghe không
- Thử lại sau vài ngày, xem bên khác có đổi sang bên kia không
Phép so thứ tư là phép ít ai nghĩ tới, và người ngoài thường nhận ra trước chính mình.
Một bên thì phải nói ra; hai bên thì thường là chuyện khác
- Tuổi tác và tiếng ồn làm kém cả hai tai, gần như đều nhau
- Ráy tai thì lấy ra là đỡ ngay
- Một bên kém rõ, kéo dài, không đỡ sau khi đã xử lý ống tai — đó là điều cần soi vòm
- Đây không phải cách tự chẩn đoán, mà là cách biết khi nào phải đi
- Mục thứ ba là câu đáng nhớ
Mục cuối là ranh giới cần giữ, và mọi bài trên trang này đều nhắc lại nó.
Đi khám ở đâu — và khám cái gì
- Chuyên khoa tai mũi họng, nói rõ tai nào và từ khi nào
- Nói rõ đã lấy ráy tai hoặc điều trị gì chưa, và có đỡ không
- Thăm khám thường gồm soi tai, đo nghe, đo áp suất tai giữa, nội soi mũi xem vùng vòm
- Nếu cần thì bác sĩ chỉ định thêm hình ảnh hoặc xét nghiệm
- Mọi quyết định về thuốc và thủ thuật đều thuộc về bác sĩ
Mục thứ hai là thông tin quan trọng nhất, vì nó cho biết đã loại được nguyên nhân nào.
Dấu hiệu phải đi ngay
- Nghe kém một bên xuất hiện đột ngột
- Chóng mặt dữ dội hoặc mất thăng bằng kèm nghe kém
- Chảy máu mũi lặp lại cùng bên với tai bị ù
- Nổi hạch cổ cùng bên, cứng, không đau
- Tê một bên mặt hoặc nhìn đôi
Năm dấu hiệu này không chờ được, và chúng cần được bác sĩ xem trong thời gian sớm nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nghe kém do tuổi thì khác nghe kém một bên thế nào?
Nghe kém do tuổi thường tiến triển chậm và ở cả hai tai gần như nhau. Nghe kém rõ ở một bên trong khi bên kia vẫn bình thường thì lời giải thích tuổi tác không khớp.
Lấy ráy tai mà không đỡ thì nghĩa là gì?
Nghĩa là chỗ gây cảm giác bịt không nằm ở ống tai ngoài. Khi đó cần xem tai giữa và cả vùng vòm, vì tai giữa nối với vòm bằng một ống ở mỗi bên.
Cảm giác đầy tai không đau có đáng khám không?
Nếu chỉ một bên và kéo dài vài tuần thì đáng. Vùng vòm ít gây đau nên nó thường báo bằng cảm giác nhẹ như vậy, và chính vì nhẹ nên nhiều người chờ rất lâu.
Cần khám những gì cho tai bị ù một bên?
Thường là soi tai, đo nghe, đo áp suất tai giữa và nội soi mũi để xem vùng vòm. Nếu chỉ soi ống tai rồi kết luận thì phần vòm vẫn chưa được xem.