Phía trước vòm là hai hốc mũi. Khi có gì chiếm chỗ ở một bên vòm, luồng khí bên ấy bị hẹp — và người ta cảm nhận nó như một cái nghẹt mũi không bao giờ đổi bên.
Vòm hầu và hốc mũi nối với nhau thế nào
- Hai hốc mũi mở về phía sau vào vòm hầu
- Nên khí hít vào đi qua mũi rồi qua vòm mới xuống họng
- Một thay đổi ở vòm vì thế ảnh hưởng ngay tới cảm giác thở của mũi
- Dù chỗ thay đổi nằm sâu hơn nhiều so với chỗ mình cảm thấy
- Mục cuối là đặc điểm chung của cả vùng này
Mục thứ ba là cơ chế, và nó giải thích vì sao người ta đi khám mũi chứ không khám vòm.
Nghẹt một bên khác nghẹt hai bên thế nào
- Nghẹt hai bên, hoặc nghẹt đổi bên theo tư thế và theo đợt
- Thường gắn với viêm mũi và dị ứng
- Nghẹt luôn ở cùng một bên
- Và không đổi theo thời gian
- Là điều cần được soi
Mục đầu là điều rất nhiều người có, và nó thường không phải chuyện nặng.
Nghẹt một bên có thể do vách ngăn lệch không
- Có, đó là nguyên nhân khá thường gặp và là chuyện lành tính
- Nhưng nó phải do bác sĩ nhìn thấy mà xác định
- Không suy ra được từ cảm giác
- Và nó thường có từ lâu chứ không mới xuất hiện
- Mục cuối là điểm phân biệt đáng nhớ
Mục thứ tư là câu hỏi nên tự đặt: cái nghẹt này mới có hay đã nhiều năm.
Chảy máu mũi một bên có đáng lo không
- Chảy máu mũi lặp lại cùng một bên
- Hoặc dịch mũi có lẫn máu ở một bên
- Là dấu hiệu nên đi khám tai mũi họng sớm
- Nói rõ là bên nào và lặp lại bao nhiêu lần
- Mục thứ hai là dấu hiệu rất dễ bỏ qua
Mục thứ tư là hai thông tin phải nói, và chúng đổi hướng của buổi khám.
Về cái nghẹt mới xuất hiện ở người trưởng thành
- Nghẹt một bên mới có ở người trưởng thành đáng để ý hơn nghẹt đã nhiều năm
- Vì cấu trúc mũi của người lớn không tự nhiên đổi
- Nên một thay đổi mới là do có gì mới
- Điều đó có thể lành tính, nhưng cần được nhìn thấy
- Mục thứ hai là lý do
Mục cuối là cách nói đúng mực, và nó không đòi ai phải nghĩ tới điều xấu nhất.
Về dịch mũi chảy xuống họng
- Nhiều người mô tả là có dịch chảy xuống họng, phải hắng giọng liên tục
- Đó thường là chuyện của viêm mũi hoặc viêm xoang
- Nhưng nếu kèm dịch có màu hoặc lẫn máu ở một bên thì nên nói rõ
- Và nếu chỉ một bên thì càng nên nói
- Mục thứ hai là nguyên nhân thường gặp nhất
Mục cuối là điều làm bài này khác một bài về viêm mũi thông thường.
Về việc thuốc nhỏ mũi làm mờ dấu hiệu
- Thuốc co mạch nhỏ mũi làm thông mũi tức thì, kể cả khi có chỗ hẹp thật
- Nên dùng kéo dài thì mình không còn thấy cái nghẹt gốc
- Dùng thuốc thì phải theo chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ
- Nếu phải dùng liên tục mới thở được một bên thì đó là điều cần nói
- Mục thứ hai là cái bẫy chính
Mục cuối là dấu hiệu đáng nói nhất, và nó cho biết mình đang che một vấn đề chứ không giải quyết.
Về trẻ nghẹt mũi hai bên và ngủ ngáy
- Trẻ nghẹt hai bên, ngủ ngáy, thở miệng hay gắn với khối VA ở vòm
- Đây là chuyện thường gặp của lứa tuổi
- Vẫn nên cho bác sĩ tai mũi họng xem để đánh giá đúng mức
- Nhưng đừng suy từ trẻ sang người lớn
- Mục thứ hai là điều làm cha mẹ bớt lo
Mục cuối là ranh giới cần giữ, và chuyên mục về bệnh lành tính nói kỹ hơn.
Về việc nội soi mũi thấy được cả hai bên vòm
- Nội soi qua mũi cho bác sĩ nhìn được thành vòm ở cả hai bên
- Nên nó vừa xem được mũi vừa xem được vòm trong một lần
- Đó là lý do khám tai mũi họng đáng hơn tự dùng thuốc
- Thăm khám này thường làm ngay tại phòng khám
- Mục thứ hai là lợi thế lớn nhất
Mục cuối là điều nhiều người chưa biết, và biết rồi thì bớt trì hoãn.
Về việc ghi lại cái nghẹt của mình
- Ghi bên nào nghẹt, có đổi bên hay không
- Ghi nó có đổi theo thời tiết, theo tư thế nằm hay không
- Ghi từ khi nào bắt đầu
- Ba dòng đó cho bác sĩ biết ngay nên nghĩ theo hướng nào
- Mục đầu là thông tin quan trọng nhất
Mục cuối là lý do nên ghi, và nó rút ngắn buổi khám cho cả hai bên.
Tự so hai bên — bên nào khác
- Bịt lần lượt từng lỗ mũi, hít vào, xem hai bên có thông như nhau
- Thử lại khi nằm nghiêng sang từng bên, xem có đổi bên không
- Thử lại vào buổi sáng và buổi tối, xem có đổi theo giờ không
- Xem dịch mũi hai bên có khác nhau về màu hoặc có máu không
- Không đổi bên và không đổi theo giờ thì đó là điều cần nói với bác sĩ
Bốn phép so này mất hai phút, và điểm quan trọng nhất là xem cái nghẹt có đổi bên hay không.
Một bên thì phải nói ra; hai bên thì thường là chuyện khác
- Hai hốc mũi là hai đường riêng, nên chúng phản ứng khác nhau được
- Nghẹt hai bên và đổi bên là kiểu của viêm và dị ứng
- Nghẹt cố định một bên, mới xuất hiện, là điều cần được soi
- Đây không phải cách tự chẩn đoán, mà là cách biết khi nào phải đi
- Mục thứ ba là câu đáng nhớ
Mục cuối là ranh giới cần giữ, và mọi bài trên trang này đều nhắc lại nó.
Đi khám ở đâu — và khám cái gì
- Chuyên khoa tai mũi họng, nói rõ nghẹt ở bên nào và có đổi bên không
- Nói rõ đã bao lâu, và đang dùng thuốc nhỏ mũi gì nếu có
- Thăm khám thường là nội soi mũi, xem được cả hốc mũi và vùng vòm
- Nếu cần thì bác sĩ chỉ định thêm hình ảnh hoặc xét nghiệm
- Mọi quyết định về thuốc và thủ thuật đều thuộc về bác sĩ
Mục thứ hai là thông tin hay bị bỏ, và thuốc đang dùng đổi cách bác sĩ đánh giá.
Dấu hiệu phải đi ngay
- Chảy máu mũi nhiều, hoặc chảy máu lặp lại cùng một bên
- Nghẹt một bên kèm nổi hạch cổ cùng bên
- Nghẹt một bên kèm ù tai hoặc nghe kém cùng bên
- Tê một vùng mặt, nhìn đôi, hoặc sụp mi
- Đau đầu dữ dội kèm bất thường ở mặt hoặc mắt
Năm dấu hiệu này không chờ được, và chúng cần được bác sĩ xem trong thời gian sớm nhất.
Câu hỏi thường gặp
Vòm hầu và hốc mũi nối với nhau thế nào?
Hai hốc mũi mở về phía sau vào vòm hầu, nên khí hít vào đi qua mũi rồi qua vòm mới xuống họng. Một thay đổi ở vòm vì thế ảnh hưởng ngay tới cảm giác thở của mũi.
Nghẹt một bên khác nghẹt hai bên thế nào?
Nghẹt hai bên, hoặc nghẹt đổi bên theo tư thế và theo đợt, thường gắn với viêm mũi và dị ứng. Nghẹt luôn ở cùng một bên và không đổi theo thời gian là điều cần được soi.
Nghẹt một bên có thể do vách ngăn lệch không?
Có, đó là nguyên nhân khá thường gặp và là chuyện lành tính. Nhưng nó phải do bác sĩ nhìn thấy mà xác định, không suy ra được từ cảm giác; và nó thường có từ lâu chứ không mới xuất hiện.
Chảy máu mũi một bên có đáng lo không?
Chảy máu mũi lặp lại cùng một bên, hoặc dịch mũi có lẫn máu ở một bên, là dấu hiệu nên đi khám tai mũi họng sớm. Nói rõ là bên nào và lặp lại bao nhiêu lần.