Phần lớn lời khuyên trên trang này giả định có người trong nhà nhìn giúp. Nhưng rất nhiều người sống một mình hoặc đi làm xa — và với họ thì cách theo dõi phải khác đi một chút.
Sống một mình thì theo dõi thế nào
- Dùng gương và điện thoại thay cho người nhìn giúp
- Chụp ảnh mặt mỗi tháng ở cùng một chỗ sáng
- Để so mí mắt và nét mặt hai bên
- Bốn phép so còn lại thì tự làm được
- Mục thứ hai là cách thay thế người nhìn giúp
Mục thứ ba là điều duy nhất mình khó tự thấy, và ảnh giải được đúng chỗ đó.
Đi làm xa thì làm sao có người nhắc
- Nhờ một người ở nhà nhắn nhắc mỗi tháng
- Hoặc đặt nhắc trong điện thoại
- Và gửi một bản ảnh giấy tờ y tế cho một người mình tin
- Để khi có việc thì họ có sẵn thông tin
- Mục thứ ba là việc ít ai nghĩ tới
Mục cuối là lý do, và nó rất quan trọng khi mình ở xa gia đình.
Đi khám ở đâu khi làm việc xa nhà
- Khám ở chuyên khoa tai mũi họng nơi mình đang sống
- Không cần về quê
- Mang theo bản ảnh hồ sơ cũ trong điện thoại
- Là đủ để bác sĩ nắm được nền
- Mục thứ hai là điều đáng nói
Mục cuối là lý do, và nó bỏ được lý do trì hoãn phổ biến nhất của người ở xa.
Nếu không có ai để nhờ thì sao
- Thì dựa vào ba thứ
- Lời nhắc trong điện thoại
- Một bìa hồ sơ ở nơi mình sống
- Và một danh sách dấu hiệu dán ở chỗ dễ thấy
- Ba thứ đó thay được phần lớn việc mà người nhà làm
Mục cuối là điều đáng mừng, và nó nói rằng sống một mình không phải bất lợi lớn.
Về việc chụp ảnh mặt đúng cách
- Cùng một chỗ, cùng ánh sáng, cùng khoảng cách, mặt thẳng
- Chụp một ảnh nhìn thẳng và một ảnh nhắm từng mắt
- Lưu vào một thư mục riêng theo tháng
- So ảnh tháng này với ảnh ba tháng trước, không so với ảnh hôm qua
- Mục cuối là cách so đúng
Mục cuối cũng là điểm quan trọng nhất, vì thay đổi chậm chỉ thấy được qua khoảng dài.
Về việc tự so nghe khi ở một mình
- Dùng điện thoại phát cùng một đoạn âm ở cùng mức
- Bịt lần lượt từng tai và nghe
- Ghi lại cảm nhận vào cùng một tờ mỗi tháng
- Cách này không chính xác như đo nghe, nhưng đủ để thấy thay đổi rõ
- Mục thứ hai là thao tác
Mục cuối là giới hạn cần biết, và nó giữ cho mình không tự kết luận.
Về việc tự sờ hạch cổ
- Đứng trước gương, nghiêng đầu sang bên đối diện cho cơ mềm
- Dùng đầu ba ngón tay ấn nhẹ, đi từ sau tai xuống dọc cổ
- Làm cả hai bên để so
- Một tháng một lần, không sờ lặp lại mỗi ngày
- Mục thứ ba là điểm quan trọng nhất
Mục cuối là ranh giới, và nó giữ cho việc tự kiểm không thành nỗi lo.
Về việc gửi thông tin cho một người mình tin
- Gửi ảnh thẻ bảo hiểm, giấy tờ y tế, và số điện thoại nơi mình khám
- Nói cho họ biết nếu có việc thì gọi ai
- Một người biết là đủ, không cần cả nhà
- Đây là việc quan trọng nhất của người sống một mình
- Mục thứ hai là thông tin đáng nhất
Mục cuối là lý do bài này tồn tại, và nó là phần ít ai chuẩn bị.
Về việc đi khám một mình
- Nếu đi một mình thì viết trước câu hỏi ra giấy
- Và xin phép ghi âm phần bác sĩ dặn
- Vì không có người thứ hai để ghi
- Nghe lại ở nhà là cách nhớ đúng
- Mục thứ hai là việc nên xin
Mục cuối là lợi ích, và nó thay được người đi cùng ở phần quan trọng nhất.
Về việc nói với một đồng nghiệp gần
- Với người làm xa nhà thì đồng nghiệp là người gần nhất về địa lý
- Nói cho một người biết mình đang theo dõi việc gì
- Không cần kể chi tiết, chỉ cần họ biết gọi ai khi có việc
- Đó là lớp an toàn rất thực tế
- Mục thứ ba là mức vừa đủ
Mục cuối là cách nhìn, và nó không đòi mình phải kể chuyện riêng.
Tự so hai bên — bên nào khác
- Nghe: bịt lần lượt từng tai, nghe cùng một đoạn âm từ điện thoại
- Thở: bịt lần lượt từng lỗ mũi, so độ thông
- Hạch: sờ nhẹ dọc hai bên cổ trước gương
- Mặt: chụp ảnh mỗi tháng và so với ảnh ba tháng trước
- Một lần mỗi tháng, ghi một dòng, rồi sống bình thường
Phép so thứ tư là phiên bản riêng cho người sống một mình, và nó là điểm mới của bài.
Một bên thì phải nói ra; hai bên thì thường là chuyện khác
- Sống một mình thì không có ai nhắc, nên câu này càng phải nhớ
- Một bên khác đi và kéo dài thì đi khám ở nơi mình đang sống
- Đừng chờ đến kỳ về quê
- Đây không phải cách tự chẩn đoán, mà là cách biết khi nào đi
- Mục thứ ba là điều đáng nói to nhất với nhóm này
Mục cuối là ranh giới cần giữ, và ở nhóm này thì việc trì hoãn hay dài hơn.
Đi khám ở đâu — và khám cái gì
- Chuyên khoa tai mũi họng ở nơi mình đang sống
- Mang bản ảnh hồ sơ cũ trong điện thoại
- Nói rõ yếu tố gia đình nếu có, và dấu hiệu ở bên nào
- Xin phép ghi âm phần dặn dò nếu đi một mình
- Mọi chẩn đoán và mọi quyết định điều trị đều thuộc về bác sĩ
Mục đầu là điều đáng nhấn, vì nhiều người chờ về quê mới khám và mất nhiều tháng.
Dấu hiệu phải đi ngay
- Ù tai hoặc nghe kém một bên, kéo dài
- Nghẹt mũi một bên không đổi bên
- Hạch cổ một bên, cứng, không đau, không nhỏ lại
- Chảy máu mũi lặp lại một bên
- Tê một bên mặt, nhìn đôi, hoặc sụp mi mới có
Năm dấu hiệu này đi khám ngay tại nơi mình sống, và đừng chờ tới kỳ về nhà.
Câu hỏi thường gặp
Sống một mình thì theo dõi thế nào?
Dùng gương và điện thoại thay cho người nhìn giúp: chụp ảnh mặt mỗi tháng ở cùng một chỗ sáng, để so mí mắt và nét mặt hai bên. Bốn phép so còn lại thì tự làm được.
Đi làm xa thì làm sao có người nhắc?
Nhờ một người ở nhà nhắn nhắc mỗi tháng, hoặc đặt nhắc trong điện thoại. Và gửi một bản ảnh giấy tờ y tế cho một người mình tin, để khi có việc thì họ có sẵn thông tin.
Đi khám ở đâu khi làm việc xa nhà?
Khám ở chuyên khoa tai mũi họng nơi mình đang sống, không cần về quê. Mang theo bản ảnh hồ sơ cũ trong điện thoại là đủ để bác sĩ nắm được nền.
Nếu không có ai để nhờ thì sao?
Thì dựa vào ba thứ: lời nhắc trong điện thoại, một bìa hồ sơ ở nơi mình sống, và một danh sách dấu hiệu dán ở chỗ dễ thấy. Ba thứ đó thay được phần lớn việc mà người nhà làm.